RAMA
De rekenmachines: uitleg
Walkthrough door:
Louis Koot
email: louiskoot@hetnet.nl
website: http://home.hetnet.nl/~louiskoot
Het 10-tallig
stelsel
Wij mensen hier op Aarde werken met het 10-Tallig
stelsel. In feite kennen wij maar 10 cijfers, nl. 0 t/m 9 Met
deze 10 cijfers kunnen wij ELK GETAL maken die we maar willen In
het 10-tallig stelsel onderscheiden wij:
- Enkeltallen 0 t/m 9
- Tientallen 10 t/m 90
- Honderdtallen 100 t/m 900
- Duizendtallen 1000 t/m 9000
|
En zo kunnen we nog wel even doorgaan
- U ziet dat elk volgend -tal, steeds 10 maal zo
groot is dan het vorige. Wij zeggend dan dat 1 tiental
een factor 10 maal zo groot is dan 1 enkeltal.
- 1 100-tal is dan weer een factor 10 groter dan 1
tiental. enz
- Nemen wij nu bijvoorbeeld het cijfer 2657 dan zien
wij dat dit is opgebouwd uit:
7 enkeltallen nl de 7.
Dit is dus 7*1 = 7
5 tientallen nl de 5. Dit
is dus 5*10 = 50
6 100-tallen nl de 6. Dit
is dus 6*100 = 600
2 1000-tallen nl de 2.
Dit is dus 2*1000 = 2000
Dus bijelkaar het getal
2657
|
Dus:
Wel, dit systeem is ook van toepassing op het 16-Tallig
en op het 8-Tallig stelsel, alleen dan is elk volgend tal niet 10*
zo groot maar 16* keer of 8* zo groot als het voorafgaande tal
Het 16-Tallig
stelsel:
Het 16-tallig stelsel kent 16 cijfers, nl 0 t/m 16 en
hiermee kun je ook elk willekeurig ander getal maken. Laten we
weer het getal 2657
nemen, maar nu is het geen getal in het 10-tallig stelsel, maar
in het 16-tallig stelsel. In dit 16-tallig getal vertegenwoordigt
de:
- 7 ons enkel-tal
- 5 ons 10-tal
- 6 ons 100-tal
- 2 ons 1000-tal
|
Alleen nu is elke volgende niet 10, maar 16* zoveel
als de vorige. Dit betekend dat als wij nu aan de cijfers in het
getal 2657 een
letter geven (van links naar rechts) A, B, C, D dat dan
- D = (ons enkel-tal) het cijfer wat daar staat. D
is dus in ons voorbeeldgetal de 7
- C = (ons tien-tal) maar nu dus 16 (16* zo groot
als D). C is in ons voorbeeld getal dus de 5
- B = (ons 100-tal) maar nu dus 16*16 = 256 zo
groot als D. B is in ons voorbeeld getal dus de 6
- A = (ons 1000-tal) maar nu dus 16*16*16 = 4096 zo
groot als D. A is in ons voorbeeld getal dus de 2
Dus wat is dan 2657 in het 16-tallig stelsel voor
getal in het (ons) 10-tallig stelsel: U moet dus nu 2657 16-tallig
omrekenen naar het overeenkomstig getal in het 10-tallig stelsel.
Wel u moet nu gaan vermenigvuldigen:
- D = 7*1 = 7
- C = 5*16 = 80
- B = 6*256 = 1536
- A = 2*4096 = 8192 dus bij elkaar:
- 7+80+1536+8192= 9815.
- Dus het 16-tallige getal 2657 is in het
10-tallig stelsel dus 9815
|
- In RAMA moet u op de middelste
machine (met de tennisballen)
ALLEEN maar opgeven met welke toetsen in het 16-tallig
stelsel u het 16-tallige getal dat u ziet kunt maken
- Krijgt u bijvoorbeeld 110
tennisballen, dan moet u deze
niet omrekenen naar een 10-tallig getal maar u moet
uitrekenen met welke van de 16 cijfers in het 16-tallig
stelsel het getal 110 wordt gemaakt. Wel dat is niet zo
moeilijk.
- U moet zich afvragen HOE VAAK GAAT 16 IN 110.
- U moet dus gaan delen: 110:16 = 6,875. ER GAAT
DUS 6 maal 16 in 110.
- En 6*16 = 96. U houd dan over: 110-96=14.
- Maar 14 is één van de cijfers van het 16-tallig
stelsel.
- Dus in het 16-tallig stelsel wordt 110 gemaakt
met de knoppen voor 6
en 14
Op de derde machine moet
u eerst het 16-tallig getal dat u ziet verschijnen OMREKENEN naar
een 10-tallig getal en dat antwoord weer omrekenen naar een 16-tallig
getal.
Een voorbeeld:
U krijgt op de derde machine het volgende te zien (in symbolen):
1, 5, 7, 9 + 3, 4, 3, 0. U moet eerst deze beide reeksen
omrekenen naar het 10-tallig stelsel We doen eerst 1,5,7,9 dit is
dus (van rechts naar links want we beginnen met de enkeltallen)
- Enkeltal =1*9 = 9
- 10-tal = 7*16 = 112
- 100-tal = 5*256 = 1280
- 1000-tal = 1*4096 = 4096
- Dus 10-tallig is dit dan: 9+112+1280+4096
= 5497
|
Nu de tweede reeks: 3, 4, 3, 0
- Enkeltal = 1*3 = 3
- 10-tal = 3*16 = 48
- 100-tal = 4*256 = 1024
- 1000-tal = 3*4096 = 12288
- Dus 10-tallig is dit dan: 3+48+1024+12288
=13363.
- Dus in feite is dan de som 5497+13363 =
18860
|
Het zelfde principe is toepasbaar op
het 8-tallig stelsel alleen dan is er een cijfer meer nodig
Het 8-tallig
stelsel
U krijgt in het 8-tallig stelsel een 5 cijferig getal.
Als u bijvoorbeeld de volgende getallen ziet: 3, 4, 2, 5, 7 . Als nu
u weer van rechts naar links leest en analoog aan het 10-tallig
stelsel, dan is elk volgende cijfer 8* groter dan zijn voorgaande
Dus als een getal van 5 cijfers wordt voorgesteld door A, B, C,
D, E
- Dan is E (de enkeltal) dus in ons voorbeeld 7
- D = 8 (de 10-tal) in ons voorbeeld de 5
- C = 8*8 = 64 (de 100-tal) in ons voorbeeld de 2
- B = 8*8*8= 512 (de 1000-tal) in ons voorbeeld de
4
- A = 8*8*8*8 = 4096 (de 10000-tal) in ons
voorbeeld de 3
- Dus 3,4,2,5,7 in het 8-tallig stelsel is dan in
het 10tallig stelsel: 3*4096+4*512+2*64+5*8+7 = 14511
U krijgt op de middelste machine bijvoorbeeld 110
tennisballen. U moet die knoppen intoetsen waarmee dus in het 8-tallig
stelsel het getal 110 wordt gemaakt:
- Eerst gaat u na hoe vaak gaat 64 in 110 (want 110
bestaat uit E, D, C) Wel dat is dus 1 maal.
- 110-64=46, dan hoe vaak zit er nog 8 in 46, 46:8
= 5,75 dus 5
- 5*8=40. 46-40 = 6 en 6 is één van de knoppen 0
t/m 15
- dus 110 wordt gemaakt met knoppen 1, 5 , 6.
- Want dat dus: 1*64+5*8+6 = 110.
Op de rechter machine moet u weer de som omrekenen
naar het 10-tallig stelsel en het antwoord dan geven in het 8-tallig
stelsel:
U krijgt de volgende opgave voor u neus:
1,7,4,7,7 + 1,2,1,6,4
- Dit is dus: (1*4096+7*512+4*64+7*8+7) + (1*4096+2*512+1*64+6*8+4)
= 13235
- Nu de volgende stap:
- Hoeveel maal gaat 4096 in 13235 = 13235:4096 = 3,.....
dus 3 maal
- 3*4096=12288. 13235 12288 = 947 hierin
gaat 1 maal 512 dus 1
- 947-512 = 435. Hierin gaat dan 435:64 = 6,....
dus 6
- 6*64=384. 435-384= 51. In 51 zit nog 51:8= 6 maal
8 dus 6
- 6*8 = 48. 51-48 = 3 Dit is dus de rest en dat is
een cijfer in de 0 t/m 15 reeks
- Dus het antwoordt is dan de toetsen 3,1,6,6,3
Ik hoop dat ik het zo allemaal een
beetje heb kunnen verduidelijken.
Terug naar RAMA
Walkthrough door:
Louis Koot
email: louiskoot@hetnet.nl
website: http://home.hetnet.nl/~louiskoot